Voorbij het Fabrieksmodel van het Onderwijs

Posted on 17 maart 2013 door

Geplaatst op 16 maart 2013 door Wendy Priesnitz – Moving Beyond the Factory Model of Education op de Life Learning Magazine Blog. (Vertaald door Christel Hartkamp)

Stop het fabrieksmodel van onderwijs

Stop het fabrieksmodel van onderwijs

Wendy schrijft dat ze via LinkedIn een artikel toegestuurd kreeg over scholen en de toekomst van het onderwijs. Het was geschreven door Heather Hiles, oprichter en CEO van Pathbrite Inc, een start-up die een educatief portfolio platform vermarkten.

Hiles schrijft dat ze had besloten dat ons onderwijs niet langer relevant is, dat onze huidige economie het fabrieksmodel van het onderwijs ontworpen voor het Industriële Tijdperk niet meer nodig heeft. In plaats daarvan, schrijft ze, is een geheel nieuwe set van vaardigheden voor nu en in de toekomst nodig – dingen zoals het oplossen van problemen, creativiteit en zelfstandig denken en het vermogen tot aanpassen. Dat is niet echt nieuws voor mij, schrijft Wendy Priesnitz en voor de meeste van haar lezers! Wendy schreef daar al drie jaar geleden over in een artikel in het Life Learning Magazine.

Hiles is onlangs geïnspireerd geraakt door het werk van Sugata Mitra. Hij is de persoon die, in 1999, een gat maakte in een muur in een van de stedelijke sloppenwijken in New Delhi, en er een met het internet verbonden computer in stopte en deze vervolgens liet zitten. Hij filmde met een verborgen camera wat er daarna gebeurde. Kinderen uit de sloppenwijk speelden met de computer en gedurende hun spel (zonder interventie van volwassenen) leerden ze hoe het te gebruiken en hoe online te gaan, en daarnaast leerden ze anderen wat ze zelf geleerd hadden.

In haar artikel, gebruikt Hiles dit voorbeeld als springplank in een visie op zelfgestuurd en toegepast leren wat volgens haar de weg van de toekomst is. Haar visie omvat de vervanging van het“het hoofd leren en testen” met “onderzoek, zoeken, ontdekken, toepassen, presenteren, bevorderen en valideren.” Natuurlijk doen alle kinderen die op een of andere manier in vrijheid leren dit al (Op veel Democratische scholen, op Sudbury scholen, bij unschoolers – en alle baby’s). Maar het is geweldig om te merken dat anderen ook het licht zien.

Maar in het vervolg van haar betoog raakt ze verward. Ondanks haar opwinding over de kinderen in Mitra’s projecten die van nature leren zonder te worden onderwezen, omvat Hiles ‘visie’ ook het onzinnige idee dat studenten moeten “leren hoe te leren.” Zoals Wendy al talloze malen heeft geschreven en Mitra’s werk heel goed illustreert – kinderen zijn voorgeprogrammeerd om te leren, ze hoeven het vermogen om uit eigen beweging te leren alleen maar opnieuw aan te leren als het is afgeleerd door school of andere omstandigheden.

Hiles geeft geen ander bewijs voor deze macht van volwassenen over kinderen. Dus misschien kwam ze tot die conclusie omdat zij immers een educatief product voor docenten op de markt brengt. Maar ik denk dat ze op een gemeenschappelijke logica terugvalt als gevolg van het vastzitten in de status quo van het systeem wat ze bekritiseert. Ze is niet de enige. Zo vaak heb ik mensen ontmoet die het probleem lijken te begrijpen over de manier waarop we momenteel kinderen en jongeren opvoeden, maar ze zijn niet in staat om hun bevindingen om te zetten in een systeem overstijgende conclusie: het afschaffen van het verplichte klassikale onderwijs, het curriculum, en de testen. Ze hebben een ideologische blinde vlek die hen niet in staat stelt om te leren van plekken waar kinderen zich vrij kunnen ontwikkelen om het serieus te nemen voor het onderwijs of als les voor de toekomst van het onderwijs. Opvallend is dat het schoolmodel zo verankerd zit in ons culturele wereldbeeld in slechts een paar honderd jaar tijd dat de meeste mensen – zelfs degenen die begrijpen dat het voorbij zijn houdbaarheidsdatum is – moeite hebben zich iets geheel anders voor te stellen.

Zoals Wendy al ergens anders had geschreven, onderwijs gebaseerd op vrije ontwikkeling is geen experiment. Het is hoe mensen leren in de wereld en wat al millennia lang zo werkte. Er is geen reden aan te nemen dat mensen vandaag de dag niet hetzelfde kunnen doen. School is het experiment, niet het gebrek daaraan. Dat experiment zit nu in de problemen en we moeten dringend ons begrip van hoe mensen leren gebruiken om iets uit te vinden wat relevant is voor de behoeften van onze kinderen, evenals voor de behoeften van onze samenleving en haar economie. Een Democratische school, Sudbury school of unschooling is misschien niet het juiste voor iedere leerling, maar als er een wil is om te denken buiten het verplichte fabrieksmodel (die schrijver David H. Albert noemt de “dag gevangenis”), zal er een alternatief model kunnen ontstaan.

Overigens, de docenten die zich beledigd of anderszins lastig gevallen voelen door dergelijke verklaringen (zoals die commentaar gaven op Hiles artikel) moeten beseffen dat ze deel kunnen uitmaken van het probleem of van de oplossing. Veel van hun collega’s hebben zich al aangesloten bij ons in het maken van veranderingen van dingen die duidelijk niet meer toepasbaar waren in deze tijd.

Geplaatst in Bredere context, Filosofische achtergrond | Tags: , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De ervaring van een ouder met een Sudburyschool

Posted on 13 maart 2013 door

Een ontroerend en inzichtelijk verhaal van de vader van twee kinderen die op dit moment op de Arts & Ideas Sudburyschool zitten. Als u geïntrigeerd bent door het Sudburymodel, maar worstelt met twijfels over hoe het echt kan “werken”, raden we aan om dit te lezen. (Geplaatst via de Sudbury Valley School met toestemming van Arts & Ideas Sudbury School.)

PLEZIER IN HET NASTREVEN VAN VAARDIGHEDEN - door Russell Zuckerman (Washington, D.C.)

Arts and Ideas Sudbury School

Het enige wat een ouder moet doen is de natuur zijn gang laten gaan.

Onze familie begon drie jaar geleden met enige huiver aan onze ervaring met Sudbury onderwijs. Van wat ik begreep op dat moment was dat Sudbury kinderen zich niet bezig houden met leren, dat ze gewoon hun belangstelling volgen. Wat ik niet wist, maar nu volledig begrijp, is dat door het “gewoon” volgen van hun belangstelling ze onophoudelijk bezig zijn vaardigheden te ontwikkelen.

De omgeving geeft Sudbury kinderen de ruimte om zich op natuurlijke wijze te ontwikkelen in overeenstemming met hun behoeften. Cognitieve en fysieke ontwikkeling gaan in een tempo wat in overeenstemming is met het niveau van ieder individu. Emotionele, cognitieve, motorische en sociale ontwikkeling worden geleid door hun intelligentie, hun interesse en hun instincten.

Mijn dochter Isobel heeft zichzelf leren lezen. Haar proces ging verder dan het aanleren van “zicht woorden,” en ze deed het zonder enige beloning van een leraar of externe onderscheidingen voor wat ze deed; ze kreeg geen cijfers en werd niet onderworpen aan een diagnostische test om het aantal woorden te meten dat ze in staat was per minuut hardop te lezen. Ook was er geen statistische beoordeling om haar te vertellen dat ze matig was, of achter liep, of juist vooruit … ze was gewoon. Ze wilde niet “leren” lezen, ze wilden gewoon kunnen lezen. Wat de Sudburyschool zo bijzonder maakt is dat Isobel niet werkt om woorden te leren voor wekelijkse dictees, waardoor er geen sleur is in het proces. Door haar eigen wil is ze begonnen met zelf-meesterschap. Haar vaardigheid is een product van haar motivatie en haar verlangen.

Bij de “Arts and Ideas” Sudburyschool heeft mijn zoon Jarrett geleerd om een ​​voetbal te gooien. Hij is pas zes en hij gaat graag naar het veld en “speelt met de grote kinderen”. Hij vroeg me onlangs met hem een vangspel te spelen. Zodra we buiten waren gooide hij over en over, lettend op het veranderen van zijn voetenwerk en zijn arm beweging, en hij legde me uit hoe je moet aanzetten en met je arm een spiraal moet vormen. Net als alle kinderen op een Sudburyschool, is hij vrij om de hele dag videospellen te spelen, maar dat doet hij niet. Op dit moment verlangt zijn lichaam en geest naar lichamelijke activiteiten, naar het zoeken van balans, naar het oefenen in hand-oog coördinatie en naar de uitdaging van het spelen met de bal en het rondrennen buiten. Niemand vertelt hem dat het nodig is om een ​​kilometer te rennen of om een krachtmeting te doen, hij streeft de fysieke vaardigheid na die een jonge jongen als hij nodig heeft om gezond op te groeien.

Als ouder hoop ik hen te laten opgroeien tot moedige, gewetensvolle burgers. De structuur van een Sudbury school wordt gebouwd door het democratische proces. Mijn beide kinderen kunnen op 6 en 7 jaar oud door hun ervaringen begrijpen wat wetgevende, rechterlijke en uitvoerende processen zijn en doen. Omdat wijzelf bij Defensie werken, verhuizen we om de paar jaar. Nu we zijn gestationeerd in de buurt van Washington DC geeft dat ons de kans om door de Washington Mall te lopen, het Smithsonian te bekijken en het Witte Huis te zien. Mijn kinderen kunnen met kennis praten over hoe onze democratie werkt door het extrapoleren van hun ervaringen met de schoolmeeting. Ze begrijpen burgerlijke verantwoordelijkheid en het belang van dialoog en compromissen. Door middel van de verslagen van het Juridisch-comité en de schoolmeeting hebben mijn kinderen geleerd wat het is om verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden en op intelligente en vredige manier te vechten tegen onrecht wat hen wordt aangedaan, en zich moedig uit te spreken voor ideeën waar zij in geloven.

Drie jaar ervaring met Sudbury scholen hebben me laten zien dat het leerproces als een druppel water tegen een rots is. In een oogopslag lijkt het fragiel en delicaat, maar ononderbroken in de loop van de tijd, het is een onstuitbare kracht van de natuur. De uitdaging van een Sudbury ouder is het water met rust te laten en de natuur zijn gang te laten gaan.

Het moeilijkste voor een Sudbury ouder is te vertrouwen dat onze kinderen de vaardigheid in lezen, schrijven en rekenen na zullen streven, of liever nog, dat wij hen voorbereiden om succesvol te zijn in de onzekere wereld waarin wij leven. Ik geef graag toe dat tot het moment waarop Isobel, nu in haar derde jaar op de Sudburyschool, uit zichzelf begon te lezen, ik moeite had echt te geloven in het proces en de “methodologie” van een Sudburyschool. Door de jaren heen zijn we een Sudbury familie geworden, ik ben erachter gekomen dat curriculum niet intelligentie maakt, maar dat het eerder andersom is, dat intelligentie het curriculum maakt. Als druppels water tegen de rots, streven kinderen nadrukkelijk de vaardigheid na in allerlei disciplines. Sudburyscholen, zoals de “Arts and Ideas”, bieden de ruimte om dit nastreven te laten plaatsvinden. Het enige wat een ouder moet doen is de natuur zijn gang laten gaan.

Geplaatst in De praktijk, Gastblog, Sudburyschool | Tags: , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Helden gezocht

Posted on 28 februari 2013 door

Edwin de Bree

Blog door Edwin de Bree

Innoveren in plaats van optimaliseren

Ons onderwijs is ingericht rond de wetmatigheden van de geïndustrialiseerde samenleving. Centraal staat een lineair- mechanisch leerproces dat georganiseerd wordt rond het ontsluiten van kennis via boeken en docenten. Efficiency wordt nagestreefd door uitval en afval te managen. Kwaliteit (lees: leeropbrengsten) wordt gemeten via gestandaardiseerd toetsten. Waar uitval of afval zichtbaar wordt vindt zorg plaats. Gelijk het fabrieksmatig produceren van producten op assemblagelijnen.

Dit optimaliseringsproces reduceert onderwijs tot reproduceren van data op toets momenten. Terwijl onderwijs volgens mij moet gaan over het vinden, verpersoonlijken, creëren en toepassen van informatie, op basis van unieke passies en talenten. (informatie = gestructureerde data, kennis is verpersoonlijkte informatie, innoveren is toepassen van (nieuwe?) kennis).

Wat is nodig voor de transformatie van  pre-fab onderwijs?

Creëren in plaats van Assembleren

Ondernemendheid in plaats van volgzaamheid

Ontwikkeling van unieke passies & talenten in plaats van standaardisering

Ontwikkelen eigen moreel kompas in plaats van gehoorzaamheid

Hoe je dat doet?

Check hier de mensen met ideeën en initiatieven: www.operationeducation.nl

Sugata Mitra zei in zijn TED-talk: “If children have interest, education happens”.

Let’s make it happen: het onderwijs heeft helden nodig!

Originele Blog: Helden gezocht.

Geplaatst in Bredere context, Gastblog | Tags: , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

I Am More Than a Test Score – De CITO toets

Posted on 21 februari 2013 door
Het gevolg van gestandaardiseerde testen.

Het gevolg van gestandaardiseerde testen.

Vorige week bracht een van onze stafleden drie Cito-toetsen mee naar school. Op het moment dat hij dat vertelde sprongen een groepje van zes meisjes erop en wilden de toets gaan doen. ’s Middags boekten ze een kamer af, hingen een blad op de deur met “STILTE CITO TOEST” en gingen aan de slag. Ze kozen ‘rekenen’, want ze wilden weten hoe ze daarin zouden scoren. De leeftijden liepen uiteen van 8 tot 13 jaar en de ervaring liep uiteen van 1 tot 7 jaar op onze Sudburyschool, waarbij sommigen tot vorig jaar nog op een reguliere school zaten. De toets was een ‘uitdaging’, iets wat ze wilden uitproberen, een test voor henzelf om te zien wat ze kunnen.

Zo zou een toets ook gebruikt moeten worden, voor zelfevaluatie. Om te kijken waar je staat in kennis en wat je nog zou moeten leren om te test helemaal goed te kunnen maken. Deze studentes maakten er op die manier gebruik van, zonder dwang en zonder stress. Een Cito-toets is maar één vorm van reflectie op het verwerven van kennis, en uitsluitend op een beperkte set kennis die als standaard wordt gezien in de buitenwereld. Niet de Cito-toets zelf, maar het feit dat de toets gebruikt wordt, op basis van verschillen in ontwikkeling tussen kinderen, als standaard om scholen te vergelijken vind ik verschrikkelijk. Hierbij wordt het middel ingezet op een totaal ongeeigend doel.

In de Verenigde Staten van Amerika lopen ze al wat verder voor in de verplichte test cultuur en is een beweging ontstaan van Ouders die hier niet meer mee akkoord. Op basis van het “No Child Left Behind (NCLB)” heeft men een gestandaardiseerde toets voor rekenen en taal ontwikkeld die inmiddels verplicht gesteld is op alle scholen. NCLB, een ingrijpende federale onderwijswet, geeft opdracht tot het regelmatig testen van leerlingen in lezen en rekenen, te beginnen in de derde klas. De wet maakt gebruik van landelijke-toetsen om basisscholen te vergelijken en te bepalen of ze een “Adequate Jaarlijks Vooruitgang” boeken. Zo niet, dan worden ze geconfronteerd met toenemende sancties op basis van de test resultaten.

Mensen, ouders, leerkrachten en schoolbesturen zijn zich daar al gaan realiseren dat de test niet meer tot doel heeft om de gemeenschap of de scholen te ondersteunen. Dat er vele miljoenen aan de testen worden gespendeerd die veel beter ergens anders uitgegeven konden worden.

“Mensen beginnen in te zien dat na 10 jaar van “No Child Left Behind” en de laatste jaren van “Race naar de Top” het echt niet werkt”, zegt Johnson[1], een assistent professor basisonderwijs aan Universiteit van Towson. “Een heleboel mensen geven de schuld aan de test-gedreven hervormingen die het gevolg zijn van dat beleid.”

Een nationale opt-out (je onttrekken aan) beweging is ontstaan, de opt-out beweging stelt de levensvatbaarheid van deze testen ter discussie. Het je onttrekken aan gestandaardiseerde testen is een mogelijkheid die legaal is in de meeste staten van de U.S.A. omdat individuele vrijheid hier diep geworteld is. Het is daar de keuze van ouders (en hun kinderen) om zich te onttrekken aan de gestandaardiseerde testen.

Nederland is nog niet zover. Cito-toetsen zijn nu -nog- niet verplicht voor bekostigde scholen, maar een wetsvoorstel is nu aangemeld voor plenaire behandeling voor de Tweede Kamer. Genoeg ouders weten dat hun kind onder grote stress staat als ze testen moeten maken en accepteren dat als normaal. Uit ervaring van de USA kunnen we voorspellen dat ons onderwijs dan ook steeds meer gericht zal worden op het trainen van testen (in plaats van het ontwikkelen van kinderen). Als er een wetsvoorstel in Nederland wordt aangenomen kun je je afvragen of ouders hun kinderen legaal kunnen onttrekken aan het meedoen van de test (Nederland heeft geen Onafhankelijkheidsverklaring die zegt: “Wij beschouwen deze waarheden als vanzelfsprekend: dat alle mensen als gelijken worden geschapen, dat zij door hun schepper met zekere onvervreemdbare rechten zijn begiftigd, dat zich daaronder bevinden het leven, de vrijheid en het nastreven van geluk.”). Ook kun je je afvragen of gestandaardiseerde testen het kind ten goede komt, of een overheidssysteem om controle over scholen te houden.

Over het effect van gestandaardiseerde testen is dit wat een kind schreef aan het einde van zijn vakantie: “I Am More Than a Test Score[2]”

Lieve mama en papa,

Het is bijna weer tijd om terug naar school te gaan. Ik heb nagedacht over het komende jaar. Ik weet dat ik geen expert ben, maar na zeven jaar school lijkt er iets echt mis. Begrijp me niet verkeerd. Ik hou ervan mijn vrienden weer te zien en ik kan niet wachten op het voetbal seizoen, maar ik vind het weer in een klas moeten zitten verschrikkelijk. Ik bedoel, ik heb hier al zeven jaar last van maar het lijkt ieder jaar erger te worden. Ik weet niet goed hoe ik het moet uitleggen, dus ik dacht ik schrijf alles in een lijst op – wat ik liever wel en wat ik liever niet ervaar.

  • Ik wil liever echt leren.
  • Ik wil liever niet de eerste vijf maanden van school doorbrengen met het voorbereiden van testen.
  • Ik geef de voorkeur aan sport, kunst en muziek.
  • Ik zit bij voorkeur niet lange dagen in een klas te luisteren.
  • Ik wil graag met plezier naar school gaan.
  • Ik wil liever niet nerveus zijn als ik op school ben.
  • Ik geef er de voorkeur aan om interessante boeken te lezen en op excursies te gaan, dingen die mij helpen verbinden met wat ik op school leer.
  • Ik wil liever niet het grootste deel van mijn tijd besteden aan saaie wiskunde en leesopdrachten vooral ter voorbereiding voor testen.
  • Ik heb liever leraren die meer dan alleen voor de test mogen onderwijzen.
  • Ik wil liever niet dat mijn leraren bang zijn om les te geven.
  • Ik geef de voorkeur aan opdrachten die interessant zijn, actueel, waarin ik dingen kan ontdekken, die mij vragen doen stellen, en waarbij ik trots op mijn werk kan zijn.
  • Ik heb liever niet dat ik bang ben om naar school te gaan.
  • Ik geef de voorkeur aan materialen, boeken, apparatuur en technologie die ik nodig heb bij mijn leren.
  • Ik zit liever niet met te veel studenten in mijn klas zodat ik me een nummer voel.
  • Ik geef er de voorkeur aan dat testen door mijn leraren worden afgenomen – degenen die mij beoordelen op mijn capaciteiten, inzet en participatie.
  • Ik wil liever geen gestandaardiseerde testen DOEN!

Er is meer, maar ik denk dat dit de kern is. Ik hoop dat je me zult helpen de angst voor school te overwinnen dit jaar. Ik heb mensen horen praten en ze zeggen dat alleen ouders een verschil kunnen maken. Wil je alsjeblieft iets doen? Kun je praten met mijn vrienden hun ouders en zien of ze kunnen helpen? Ik heb je nodig, mijn leraren hebben je nodig, we kunnen de veranderingen die nodig zijn niet zonder je hulp bewerkstelligen. Ik wil niet nog een jaar worden behandeld als een test score.

Liefde,

Je kind.

Studenten doen bij ons voor hun plezier een Cito-toets, geen angst, geen klassen, geen uren luisteren, geen uren oefenen, maar zelf-geïnitieerd leren en weten. Het verplicht stellen van zo’n toets gaat tegen die natuur in, dat demotiveert en levert stress op. Zeker als van de toets zoveel afhangt omdat op die ene dag, dat ene moment jouw toekomst wordt bepaalt. Daarnaast komt er, als scholen op uitkomsten worden beoordeeld, een onevenredig hoge verwachting op kinderen te liggen vanuit school. Als kinderen falen, faalt de school. Het wordt allemaal afgewenteld op het individuele kind wat zich in een fase van ontwikkeling bevindt die anders is dan elk ander kind, heb je je dat wel eens gerealiseerd? Is dat wat we willen? Het zijn toch geen eenheidsworsten.

In onze school mogen ze er van leren, fouten maken en zich verbeteren, en mogen ze zich vrij ontwikkelen naar een brede toekomst waarin alle richtingen en mogelijkheden openliggen. De kwaliteit van onze school laat zich afmeten aan de mate waarin studenten zich vrij hebben kunnen ontwikkelen. De mate waarin studenten ervaring hebben kunnen opdoen om zich te bekwamen in oplossingsgericht denken, het vermogen zich aan te passen, en de vaardigheden hebben ontwikkeld om onafhankelijk te functioneren in de maatschappij.  Ze kunnen zonder beperkingen van buitenaf hun eigen toekomst bepalen. Was dat niet de bedoeling van een school?

Ook jij kan een verschil maken! Sluit je aan bij de beweging: Operation Education.

[1] ‘National Opt Out Day’ Rejects Standardized Tests – Huffington Post February 20, 2013. http://www.huffingtonpost.com/2012/01/06/standardized-testing-national-opt-out-day_n_1190322.html

[2] I am more than a test score – Huffington Post February 20, 2013. http://www.huffingtonpost.com/timothy-d-slekar/i-am-more-than-a-test-sco_b_921279.html

Geplaatst in Bredere context, De praktijk, Sudburyschool | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Beginnende geletterdheid en lezen op een Sudbury school.

Posted on 18 februari 2013 door

“Ik kan mijn naam schrijven en die van papa en mama”, zegt Lena[1], als ze even bij me komt staan. Lena is nu 6 jaar en heeft nooit op een reguliere school gezeten. Ze is regelmatig met letters bezig, vooral met het schrijven van haar naam. Laatst lag er een kaart op tafel met daarop de namen van studenten en staf die meededen aan een kado. Ze las haar eigen naam, waarop ik vroeg of ze ook andere namen kon lezen. Dat kon ze nog niet. We hebben toen even samen gezocht naar letters die overeenkwamen met haar eigen naam, en dat was eigenlijk nog te lastig. Het begrip dat een naam uit afzonderlijke letter bestaat was nog onbekend voor haar. Vrolijk ging ze weer door met wat anders.

Letters en cijfers zijn overal!

Letters en cijfers zijn overal!

Vorige week was een filmmaker van een Democratische school in Duitsland op bezoek en hij filmde twee van onze jongste studenten die samen bezig waren met een boekje. De ene kan al goed lezen, de andere nog niet. De ene vroeg “zal ik het je leren” en ze gingen beiden aan de slag. De ene legde de woorden uit en sprak ze duidelijk uit, herhaalde ze als het nodig was. De ander sprak ze na. Dit duurde bij elkaar 5 minuten en vervolgens gingen ze weer wat anders doen. Hij legde dit vluchtige moment op camera vast.

Kinderen op een Sudburyschool doen dit uit zichzelf, zonder dat dit gevraagd wordt van hen. Hoe komt dat? Hoe is het mogelijk dat leren ‘vanzelf’ lijkt te gaan op onze school? De reden is dat kinderen zich juist ongeremd voelen, niet te hoeven voldoen aan verwachtingen van een ander, niet verwachten dat hetgene wat geleerd moet worden alleen van een juf of meester komt. En dat kinderen overal om hen heen mensen zien die kunnen lezen en schrijven, en dat lezen en schrijven bij de dagelijkse praktijk hoort in een Sudbury school. Geen ontkomen aan.

Maar het moment waarop ze het gaan leren is onduidelijk en geheel afhankelijk van de ontwikkeling van het kind zelf. Een van onze studenten, zij is inmiddels 13, ging lezen op haar 8e jaar.  Op haar 7e begon ze serieuzer met het leren lezen. In die tijd was ze vaak aanklager van een rechtszaak in de school, en moest ze de regels weten. Na haar 7e stond het een tijdje stil (althans ogenschijnlijk voor de mensen om haar heen). Toen ze het echt ging leren was ze 8 jaar en oefende ze twee weken achter elkaar, en daarna kon ze lezen. Haar broer las al toen hij nog maar 4 jaar was. Hij heeft het zichzelf binnen 3 maanden aangeleerd. Deze verschillen zeggen niets over hoe intelligent iemand is of hoe goed een mens kan leren lezen, ze zeggen alles over het verschil in ontwikkeling tussen mensen. Net zo goed dat de ene baby met 9 maanden loopt en de ander pas met anderhalf jaar. Ze gaan allemaal lopen, en het zegt niets over of ze later goed worden in atletiek.

In een interview[2] vertelt Thomas van de Diablo Valley School in Californië hoe hij heeft leren lezen. Hij vertelt dat toen hij klein was hij tevreden was met de verhalen die zijn ouders voorlazen voor het slapen gaan. Hij had gewoon niet de behoefte dat hij zelf kon lezen. Toen hij wat ouder werd zag hij wel dat mensen om hem heen konden lezen, en het voelde alsof hij iets nog niet kon. Het frustreerde hem dat hij nog niet kon lezen en schrijven, en had het gevoel dat er iets niet goed was met hem. Hij durfde er zelfs niet over te praten met zijn vrienden. Hij probeerde te leren lezen, maar het werkte niet voor hem. Toen hij wat ouder werd probeerde hij het nogmaals en deed echt heel erg zijn best, maar het werkte niet. Hij zegt dat hij minimaal 3 tot 4 keer met tussenpozen opnieuw probeerde om te leren lezen. Bij de laatste poging werkte het ineens wel, alles viel op zijn plek. Zelf zegt hij “het kwam omdat ik op dat moment de juiste leeftijd had, en de juiste fase van ontwikkeling”.

Maaike Eggermont van de Sudburyschool Gent stuurde me een mooi voorbeeld van haar school. Ze schrijft me:

Wat ik op onze school merk bij de beginnende lezers is dat technisch en begrijpend lezen al heel vroeg hand in hand gaan.  Door bijv. puzzels en namen van anderen te herkennen leren ze de letters van het alfabet. Door zich dagelijks in te tekenen bij hun naam, herkennen ze al snel de namen van anderen.

Maar wat ik frappant vind is dat ze, voor ze kunnen lezen, letters en woorden overal gaan herkennen. Ze kunnen verschillende lettertypes en hoofd—en kleine letters herkennen. Ze zijn ook snel in staat te transfereren: opgedane kennis in andere situatie herkennen of toepassen.

Ook met schrijven wordt geëxperimenteerd, in toevallig op de grond gevallen blokken of wolken in de lucht herkennen ze de vormen van letters.

Soms komen ze gerichte vragen stellen:

“Welk woord staat hier?”

“Koe”.

“Goh, dat is raar k-o-e”.

“Ja als je dit ziet ‘oe’, dan lees je oe”

Dan vragen ze soms dagen niks, maar merk je dat ze sprongen maken en de klank oe ook overal herkennen en ook vragen hoe je ei en ie leest.  Ze gaan ongedwongen, en heel speels om met letters en klanken. Woordrijmpjes, spelletje woorden zoeken die beginnen met dezelfde letter etc.

Leren lezen  en schrijven is niet een passief en ondergaand proces, maar erg actief, diepgaand proces. En het gebeurt op de meest diverse momenten van de dag, in allerlei situaties.

Ter afsluiting, op de Sudbury Valley School was een studente die pas op haar 13e leerde lezen (Zie Blog post: De Verwachtingen van een Kind ).  Wat zou jij doen als ouder? Wat zou jij doen als leerkracht? Door iedere persoon het vertrouwen te geven dat ze op een gegeven leeftijd zullen gaan leren lezen betekent loslaten.

[1] De naam Lena is gefingeerd.

[2] Movie prepared for parents of Sudbury Schools by Monika Wernz and Stefan Sverud. Will become available on Youtube.

Geplaatst in De praktijk, Sudburyschool | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Technisch en begrijpend lezen op een Sudbury school

Posted on 16 februari 2013 door
Technisch en begrijpend lezen

Technisch en begrijpend lezen

Gisteren kreeg ik een mooie opmerking van een student (12 jaar) te horen. Hij was bezig met ons huishoudelijk reglement te doorgronden, want hij wil rechtscoördinator worden op school. Hij zei “ik ga een motie indienen dat er geen moeilijke woorden meer gebruikt mogen worden in het huishoudelijk reglement, want wat betekent nu ‘quorum’?”

Ik moest lachen, want dat is nu precies waar het over gaat. Hoe leer je ‘lezen’, hoe leer je begrijpend en technisch lezen op een Sudbury school. Het lezen en begrijpen van de regels in het huishoudelijk reglement biedt een continue uitdaging op onze school.

Het huishoudelijk reglement is een verzameling regels over hoe de school is georganiseerd. Dit loopt uiteen van regels over gedrag in de school, veiligheid, tot regels over hoe de schoolmeeting werkt en wie waar verantwoordelijk voor is.

Iedereen wordt daarmee geconfronteerd, zelfs kinderen van 4 jaar al. In het Juridisch comité wordt door de ‘voorlezer’ die per dag wordt aangesteld de regels voorgelezen die betrekking hebben tot de klacht die wordt besproken. Soms is een regel erg duidelijk en is de klacht ook duidelijk. Bij rennen op de gang is het heel duidelijk hoe we de regel moeten lezen en interpreteren “Rennen en ruwe activiteiten zijn niet toegestaan in het gebouw.” Waarbij rennen gedefinieerd wordt als “harder dan loopsnelheid”. Maar soms is het niet zo eenduidig en wordt er langdurig gediscussieerd over het lezen en interpreteren van een regel. Wat verstaan we onder: “Ieder persoon is verplicht respectvol om te gaan met ieder ander persoon en de schoolgemeenschap als geheel”. Gisteren hadden we daar bijvoorbeeld een lange discussie over. Hoe leg je de zin uit, hoe zien we het voorval wat is gebeurd in deze context. Betekent dit nu dat we de persoon aanklagen onder deze regel of is de regel niet van toepassing? Hoe veel meer begrijpend en technisch lezen wil je hebben?

Ook in de schoolmeeting of gewoon terloops in gesprekken tussendoor wordt regelmatig gediscussieerd over onze eigen regels. Visies en meningen over de interpretatie van de regels is aan de orde van de dag. Dat scherpt je gedachte, scherpt je intelligentie, want argumenteren is de beste methode om je gedachte over een onderwerp op een rijtje te zetten.

Om terug te komen op het woordje “Quorum”. Ik reageerde en zei ”Het woord “quorum” wordt veel gebruikt, het komt uit het latijn en betekent “een minimum aantal mensen waarbij een stemming geldig is”.

Waar zouden we het huishoudelijk regelement op moeten aanpassen? Op de 4 jarige in school? Nee, het werkt andersom op een Sudbury school. De school is georganiseerd naar de volwassen wereld, en leren doe je door je daarin een weg te vinden. Bij een 4 jarige leggen we de regels uit op hun niveau, dat ze snappen waar het over gaat. Maar door de regel wel voor te lezen leren ze gaande weg zich te bekwamen in de ‘taal’ van de volwassen wereld. Iedereen heeft per toerbeurt zitting in het J.C. en kan aangesteld worden als lezer van de regels, dan zal je geconfronteerd worden met de taal die daarin wordt gehanteerd. Ook in het geval van onze jonge rechtscoördinator geldt dat hij de taal machtig moet zien te worden, anders kan hij de functie niet vervullen. Zeker als rechtscoördinator moet je de regels snappen, kunnen uitleggen en een mening vormen over het toepassen ervan. Maar hij wil graag en was de afgelopen dagen doorlopend bezig met het bestuderen van de regels.

Op een Sudbury school gaat het technisch en begrijpend leren lezen niet als ‘les’ en niet als ‘methode’, maar door ermee te moeten leven in de school. Dat is ‘real life learning’. Technisch en begrijpend lezen is een middel om te kunnen functioneren in de schoolgemeenschap.

Geplaatst in De praktijk, Sudburyschool | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Sir Ken Robinson: Het bouwen van een cultuur van innovatie

Tijdens de AERO conferentie afgelopen jaar sprak Sir Ken Robinson als Keynote speaker. Robinson, ook bekend van de meest bekeken Ted Talk ooit “Do Schools Kill Creativity?”[1], sprak wederom over de noodzaak om individueel talent te ontwikkelen. Hij neemt als voorbeeld een jongen die op zijn 10e jaar evengoed op zijn handen kon lopen, als op zijn voeten. Zijn moeder erkende zijn bijzondere gave en heeft hem naar een gymnastiek groep laten gaan. Hij werd later een van ‘s werelds beste turners.

Op zijn eigen humoristische wijze neemt Robinson je mee in het perspectief van “what if?”, dus wat als de moeder tegen hem gezegd had “joh, je bent nu 10 jaar, nu moet je ophouden met op je handen te lopen en doen zoals iedereen.” En eigenlijk is dat wat er gebeurd in onderwijs. Vele kinderen worden dagelijks verteld dat ze moeten ophouden met de dingen die hen interesseert en dat wij bepalen wat hun “handen lopen” mag zijn.

Hij pleit voor een onderwijs waar diversiteit wordt gestimuleerd, waar je je mag onderscheiden van anderen, waar talenten zich mogen ontplooien en waar ze vervolgens tot ontwikkeling kunnen worden gebracht. Niet ieder kind weet al op z’n 10e waar zijn talenten liggen of waar zijn interesses naar uitgaan. Op een Sudburyschool krijg je de tijd om dit belangrijke deel van je ontwikkeling in alle rust uit te zoeken. Er is niemand die je bij de hand neemt en je beoordeelt op de dingen die je doet. Beoordeling is een mechanisme van “beter weten wat goed voor je is”. Nee, we ondersteunen daar waar mogelijk de individueel gekozen interesses, zonder ongevraagd oordeel.

Hij pleit voor het bouwen van een cultuur van innovatie, dit is een noodzaak om te kunnen overleven in de komende eeuw. Doorgaan op de ingeslagen weg biedt geen toekomst. En volgens zoals hij zijn presentatie eindigt concludeer ik: Sudbury scholen move!

Video | Posted on 26 januari 2013 door | Tags: , , , , , , , , , | 1 reactie