Sudbury Onderwijs en het recht op vrije keuze

Keuze is een illusie als deze ‘niet vrij’ is*

In een recent bericht op het internet haalde een schooldocent een opmerking van een van haar leerlingen aan dat de klas “als een democratie” was. Waarom? Omdat de leraar haar leerlingen een “keuze” gaf in de volgorde van de opdrachten. Ze hadden geen keuze over de inhoud van het schoolwerk – alleen de volgorde waarin ze het deden. De leraar kreeg veel positieve reacties voor haar inspanning om democratie in de klas te brengen. Afgezien van het feit dat dit bericht op een website stond met als doelstelling democratie in het onderwijs te brengen, is het zorgelijk te noemen dat ‘keuze’ gelijk getrokken wordt met “democratie”. Veel mensen zijn van mening dat ze op een of andere manier democratischer zijn als ze hun leerlingen enige vorm van keuze geven. Maar in het voorbeeld van de openbare-schoolleraar, werd de keuze opgedrongen. De kinderen waren niet dichter bij het maken van een zinvolle keuze in hun eigen belangen dan kinderen in een traditionele klaslokaal. Het ergste van alles is dat sommige leerlingen geloofden dat wat zij ervoeren “democratie” was.

In het onderwijs, zoals in de meeste andere sociale instellingen, wordt de individuele keuze vaak gepresenteerd als een onvervalst “goed” door de machthebbers. Echter, wanneer de rechten van de deelnemers niet worden gerespecteerd, leidt de illusie van keuze de aandacht af van de echte ongelijkheid van de situatie. Deze illusie van keuze handhaaft de status quo in niet-democratische sociale groepen. Als men Rosa Parks[1] een keuze had gegeven tussen de laatste drie rijen in de bus, zou ze een “keuze” hebben gehad. Niet een zinvolle keuze, niet een vrije keuze, niet het recht op een keuze uit elke zitplaats in die bus, maar desondanks wel een keuze. Als zij in dit scenario bereid was geweest om ongeacht de onvrijheid van keuze te accepteren dat iedere keuze beter was dan geen keuze, dan zou zij nooit een begin hebben gemaakt aan de beweging voor burgerrechten.

Vrije keuze in de praktijk

Vrije keuze in de praktijk in de Highland school.

Leerlingen een keuze geven die niet vrij is, is niet democratisch. Het leert kinderen dat ze niet het recht hebben om hun eigen beslissingen te maken. Ze worden afhankelijk gehouden van anderen om hun leven te structureren en hun enige rol is om een keuze te maken tussen vooraf voor hen geformuleerde opties. Iedereen die de film Sophie’s Choice heeft gezien is zich bewust dat keuze een manipulatie middel in niet-democratische samenlevingen kan vormen. In de film wordt een moeder gedwongen om onder bedreiging van een geweer tussen haar kinderen te kiezen. Zij moet kiezen welk kind mag blijven leven en welk moet sterven. De bewaker martelt Sophie met deze “keuze” en gebruikt zijn macht om haar leven te beheersen – “Haar toestaan” een keuze te maken is een illusie in zijn voordeel.

Vrije keuze moet worden ondersteund door individuele rechten. Als kinderen in een school niet het recht hebben om vrij te kiezen, is het eerlijker om ze dat te vertellen. Kinderen de keuze geven tussen de volgorde van de opdrachten kan een effectief middel voor klas-management vormen, maar we moeten niet doen alsof dat meer democratisch is. Een democratie hangt af van de creatieve, onafhankelijke, vrije ideeën van haar leden. Zonder vrije keuze, kan een democratische samenleving geen reële problemen oplossen of een effectieve interactie aangaan om de groei van haar leden te ondersteunen. Als kinderen niet het recht hebben om vrije keuzes te maken, kan Sudbury onderwijs niet bestaan.

* Met dank aan The Highland School, Highland, West Virginia, U.S.A. – Candy Landvoigt (en Karen Whitecarver voor het delen).

De Highland school (http://www.thehighlandschool.org/) is een Internationale Democratische kostschool en dagschool in West Virginia in de Verenigde Staten, zoals de Summerhill School in de U.K. en werkt in een vergelijkbare manier als de Sudbury Valley School.

Vertaald door Christel Hartkamp, De Kampanje Sudburyschool


[1] Rosa Parks – On December 1, 1955, in Montgomery, Alabama, Parks refused to obey bus driver James F. Blake’s order that she give up her seat to make room for a white passenger. She became an international icon of resistance to racial segregation.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Filosofische achtergrond en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s