Leren kinderen wel genoeg?

Annette Koops

Annette Koops

Door Annette Koops.
Annette heeft na de pabo, Humanistiek gestudeerd waar ze zich heeft gespecialiseerd in het begeleiden van dialogen. Annette is Trainee staf bij De Kampanje Sudburyschool. 

Laatst was ik op een feestje en daar vertelde ik over het Sudbury onderwijs en de Kampanje. Op een gegeven moment vroeg een vriendin van mij: “Leren kinderen bij jullie wel alles?”  Een interessante vraag, die goed laat zien hoe veel mensen over onderwijs denken. Nee, natuurlijk leren kinderen op de Kampanje niet alles, gelukkig niet. Je zou op je 18e maar alles weten, niets meer te hoeven leren en niets te ontdekken over hebben.

Kinderen in het Sudbury-onderwijs leren niet “alles”, waar leren ze dat wel?  De vraag van mijn vriendin gaat onterecht uit van het idee dat leerlingen in het reguliere onderwijs wel “alles” leren.  “Maar leren ze dan wel genoeg?” vroeg een andere vriend eens.  Tja, wat is dan genoeg?  Genoeg is een subjectief begrip.  Heb je genoeg geleerd als je aan alle kerndoelen voldoet? Heb je genoeg geleerd als je een middelbare schooldiploma haalt? Of heb je genoeg geleerd als je verantwoordelijkheid kunt nemen voor je eigen leerproces en inzicht hebt in democratische processen. Het sudbury onderwijs gaat uit van het laatste.

Leren kinderen wel genoeg?

Leren kinderen wel genoeg?

De kennisbasis en wat getoetst wordt is subjectief en is trend en politiek gevoelig.  Deskundigen voeren voortdurend discussies over wat de kerndoelen zouden moeten zijn. Iedere vakdocent vind dat er te weinig tijd wordt besteed aan zijn of haar vakgebied. Kunstdocenten zeiden onlangs nog in de krant dat er meer aandacht moet komen voor cultuureducatie, dit mag volgens hen wel ten kosten van de sporturen.  In het reguliere onderwijs hoor je docenten voortdurend klagen dat ze te weinig tijd hebben om hun doelen te halen.

Wat hebben we eigenlijk nodig als volwassene en wie bepaalt dat?  Op de middelbare school leren we allemaal Frans en Duits. Slechts een heel klein deel van de volwassenen gebruikt dit regelmatig, een iets groter deel gebruikt dit alleen op vakanties en een nog groter deel heeft het wel geleerd maar spreekt in het buitenlands alleen Engels omdat de Franse en Duitse taal is weggezakt.  Toch wordt Frans en Duits gezien als basiskennis.

Daarentegen heeft ongeveer tweederde van de Nederlanders een rijbewijs. Velen daarvan zitten dagelijks op de weg.  Mensen ontkomen er niet aan om zich in verkeerssituaties te bevinden. Toch wordt op de meeste scholen nauwelijks aandacht  besteed aan verkeerslessen. Als mensen hun rijbewijs willen halen dan leren ze de benodigde op eigen kracht buiten het reguliere onderwijs.

In mijn schooltijd heb ik zo ontzettend veel dingen geleerd waar ik helemaal nooit meer iets mee doe. Daar is op zich natuurlijk niets mis mee. Maar  ondertussen waren er ook ontzettend veel dingen die ik graag had willen leren, waar op mijn middelbare school geen ruimte voor was.
Zo ging ik op mijn 18,met een hoop kennis en vaardigheden op zak, op kamers wonen in Amsterdam.  Ik wist hoe ik de stelling van pythagoras moest bewijzen en ik kon Latijnse teksten lezen. Maar ik had geen idee wat een gemiddelde studentenkamer kost. Ik wist niet wat mijn  rechten als huurder waren. En ook bij het regelen van mijn verzekeringen had ik nog veel hulp nodig.
Een vak over op kamers wonen was voor mij zeer welkom geweest.

Wat men basale kennis en vaardigheden vindt hangt nauw samen met je mensbeeld en je beeld van wat jij belangrijk vindt in de wereld. Ik vind het belangrijk dat mensen op een sociale en verantwoordelijke manier met elkaar om leren gaan. Ik vind het belangrijk dat mensen kritisch nadenken en verantwoordelijkheid kunnen nemen voor de keuzes die ze maken. Ik vind het belangrijk dat mensen op een dialogische wijze met elkaar kunnen communiceren, dat mensen naar elkaar kunnen luisteren. Ik vind het belangrijk dat mensen op een gelijkwaardige manier met elkaar omgaan en anderen op een respectvolle manier benaderen. Ik vind het belangrijk dat mensen vanuit eigen ervaring inzicht krijgen in de werking van een democratie. Dat “alles”  en nog meer zie ik terug op de Kampanje.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in De praktijk, Filosofische achtergrond, Gastblog en getagged met , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Leren kinderen wel genoeg?

  1. Mirjam Snel zegt:

    Dag Annette,

    Mag ik je feliciteren met het stukje dat je geschreven hebt over de Sudbury Scholen. Je hebt op een mooie manier je eigen ervaringen aan het concept van deze scholen gekoppeld. Daarnaast prijs ik je om je prettige schrijfstijl. Het is een kunst om herkenbaar te schrijven.
    Tevens lokt je verhaal lezers uit om te reageren. Bij deze neem ik die vrijheid.
    Een interessant gedachte-experiment zou voor mij zijn: zou je zo’n stuk (uitgaande van je eigen ervaringen) ook voor andere concepten (of misschien wel leertheorieen) kunnen schrijven?
    Daarnaast valt het me op dat de beoordelingscriteria die je gebruikt hebt, “iets wat” eenzijdig gekozen zijn, waardoor je (vanzelfsprekend) eenzijdige conclusies trekt. Sterk daarvan is natuurlijk, de kracht waarmee je de lezer daarmee uitlokt.
    En als laatste vraag ik me af of jouw verhaal interessanter / spannender wordt, met een kritische kanttekening (misschien wel ondersteund door originele bronnen).
    Of,…… was dat niet de bedoeling?
    Ik kijk uit naar je volgende stuk,
    Groeten, Mirjam

    • Annette Koops zegt:

      Dag Mirjam,

      Dank je wel voor je reactie. Fijn om te horen dat je mijn schrijfstijl prettig vindt.

      Ik vind wel leuk om ook over andere leertheorieën en concepten te schrijven, maar voor mij is het wel een voorwaarde om deze concepten dan eerst vanuit eigen praktijkervaring te leren kennen. Alleen vanuit theorieën en visiedocumenten kan ik geen realistisch oordeel vormen. Daarnaast merk ik dat veel onderwijsconcepten in de praktijk door verschillende scholen op een heel eigen manier worden ingevuld. De ene jenaplanschool is de andere niet.

      Mijn bedoeling met dit blogbericht was inderdaad om lezers uit de tent te lokken. Ook wilde ik een tegengeluid laten horen. Ik denk dat er al genoeg kritische kanttekeningen worden gemaakt, vooral door mensen die de school nauwelijks kennen.

      Kritische vragen en reacties zijn uiteraard welkom!

      Met hartelijke groet,
      Annette

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s