Levensecht Leren: Het Principe van Productief Falen

Door Wendy Priesnitz[1] (vertaling: Christel Hartkamp)

Falen is een aspect van iets effectief aanleren, en moet niet worden gevreesd … of bestraft. 

Leren door fouten te maken.

Een van de belangrijkste principes achter het levensecht leren (informeel leren) is dat mensen dingen beter leren als ze meer actief kunnen zijn, en wanneer ze zich bezig kunnen houden met hun eigen belangstellingen en vragen, hun eigen ideeën kunnen testen en hun eigen fouten kunnen maken. Scholen werken op de tegenovergestelde manier, door het geven van instructie op basis van het advies van iemand anders en in een omgeving en met een tijdschema gestructureerd door iemand anders. Er is altijd een ‘juist’ antwoord en fouten worden afgekeurd en bestraft.

Bij het integreren van technologie in de klas, zijn sommige leraren begonnen met gebruikmaken van interesse-gebaseerd en vraaggestuurd leren. Het buigen van deze principes om ze in te passen in de realiteit van de school is echter niet gemakkelijk. Misschien zullen op een dag de tablets en andere draagbare toestellen die kinderen nu helpen bij het zelfstandig leren in de klas achterblijven in het stof.

Een onderzoeker – Manu Kapur, aan de Learning Sciences Lab bij het Nationale Instituut van Onderwijs van Singapore – stimuleert de reputatie van het maken van fouten. Hij noemt dit “Productief falen”[2]. Anne Murphy Paul beschrijft het in een schrijven over zijn werk in een recente uitgave van het tijdschrift Time[3] als een paradox in leren: “Hoe meer je strijdt en zelfs faalt terwijl je probeert om nieuwe informatie te beheersen, hoe beter je waarschijnlijk bent in het herinneren en later toepassen van die informatie.” (De kop van dat artikel bevat het woord ‘ploeteren’, waarvan ik denk dat het een ongelukkige negatieve connotatie bezit gezien het feit dat dit de manier is waarop mensen altijd hebben geleerd sinds het begin van de geschiedenis! Het kan dus een tijdje duren voordat het maken van vergissingen academische ondersteuning krijgt.)

In een paper eerder dit jaar gepubliceerd in het Publicatieblad van de Learning Sciences passen Kapur en co-auteur Katerine Bielaczyc[4] het beginsel van productief falen toe op het wiskundig probleemoplossen in drie scholen in Singapore. Bij de eerste groep studenten biedt de docent een sterke educatieve ondersteuning en geeft feedback. Met de hulp van de leraar waren deze leerlingen in staat om de antwoorden voor hun serie problemen te vinden. In de tweede groep werd individueel en samengewerkt, zonder hulp van een leerkracht. Ondanks dat ze moeite hadden om de problemen correct op te lossen, genereerden zij veel ideeën over de aard van de problemen en over hoe een oplossing eruit zou kunnen zien.

Toen de twee groepen werden getest op het oplossen van complexe problemen op basis van de eerdere eenvoudigere oefeningen presteerden de studenten die geen instructie hadden ontvangen “beduidend beter” dan de andere groep in het vinden van een oplossing. De uitkomsten waren telkens hetzelfde, ongeacht het wiskundige vaardigheidsniveau van de onderzochte leerlingen.

Dit lijkt het verschil tussen uit je hoofd leren en het echte leren aan te tonen. Kapur verwijst naar een “verborgen effect” als gevolg van het vallen en opstaan bij het oplossen van een probleem, door het maken van fouten en het leren hiervan. Als we tijd besteden aan een probleem, beginnen we in eerste instantie de diepe structuur ervan te begrijpen. En dat maakt blijkbaar dat we onze inzichten overdragen op andere problemen op een manier dat degenen die passieve ontvangers van andermans kennis zijn niet kunnen. Dat is, denk ik, het type leren dat nuttig is in de echte wereld.

Ik denk ook dat het veilig is om te zeggen dat het leren nog effectiever is als het is gebaseerd op een probleem dat de leerling in de loop van zijn eigen leven tegenkomt. Als ik mensen help met het opzetten van een eigen bedrijf, vertel ik vaak dat ze niet bang moeten zijn van het proces, omdat veel succesvolle ondernemers een of twee keer falen vóórdat hun volgende idee een succes wordt. Een deel van dat uiteindelijke succes komt waarschijnlijk door geluk of timing, maar het belangrijkste effect is het gevolg van het falen.

Kapur gaat verder met te suggereren hoe ‘productief falen’ kan worden ingebouwd in het onderwijsproces, in systemen die tegenstrijdig lijken te zijn met deze term. Maar het bestaat al in het leven van kinderen op een zeer jonge leeftijd – bij een peuter die wel een paar keer valt terwijl hij leert om te lopen, bij een baby die niet onmiddellijk reactie krijgt op zijn huilen en iets anders doet om aandacht te krijgen, en bij een beginnende lezer die struikelt over een aantal woorden. Baby’s zijn niet geïnteresseerd in voor korte termijn uit het hoofd leren, ze zijn gericht op begrip en leren in de echte wereld. En zo zijn onze levensecht lerende kinderen; maak je geen zorgen als ze fouten maken.

Wendy Priesnitz is Life Learning Magazine editor en auteur van vier boeken over ‘unschooling’[5]. Ze is moeder van twee volwassen dochters die geleerd hebben zonder school.


[1] Wendy Priesnitz , How Unschoolers Learn: The Principle of Productive Failure. http://www.lifelearningmagazine.com/1208/productive-failure-unschooling.htm

[3] Annie Murphy Paul (2012) Why Floundering Is Good. http://ideas.time.com/2012/04/25/why-floundering-is-good

[4] Manu Kapur & Katerine Bielaczyc (2011) Classroom-based Experiments in Productive Failure. http://mindmodeling.org/cogsci2011/papers/0644/paper0644.pdf

[5] Unschooling is een reeks van educatieve filosofieën en praktijken gericht op de ontwikkeling van kinderen door middel van ervaringen in hun natuurlijke leven, met inbegrip van spel, gaming, huishoudelijke taken, werkervaring en sociale interactie in plaats van via een traditioneel schoolcurriculum. Het wordt vaak in verband gebracht met een vorm van thuisonderwijs waarbij kinderen zich vrij kunnen ontwikkelen, zoals Wendy Priesnitz haar kinderen heeft opgevoed. ‘Unschooling’ zou het beste vertaald kunnen worden met ‘leren zonder formele scholing’.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Filosofische achtergrond en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s